Resultaten en investeringen land- en tuinbouw

Inkomensniveau onder druk maar wel boven meerjarig gemiddelde

De bruto productiewaarde van de land- en tuinbouw is in 2014 gedaald als gevolg van lagere prijzen van agrarische producten. Desondanks is de netto toegevoegde waarde per arbeidskracht in Nederland hoger dan in ons omringende landen. Het gemiddelde inkomen uit bedrijf in de land- en tuinbouw is geraamd op 52.000 euro in 2014. Dat is nog wel hoger dan de vijfjarige gemiddelden in de periode 2001-2005 en 2006-2010. Hierbij moet worden aangetekend dat de huidige inkomens behaald worden met een beduidend groter bedrijf dan begin deze eeuw. Bedrijven zijn anno 2015 een groter deel van de opbrengsten kwijt aan betaalde kosten waardoor de inkomensmarge daalt.

Inkomensspreiding en -schommeling zijn groot
Veranderingen in de opbrengsten dragen in het algemeen meer bij aan fluctuaties in het inkomen uit bedrijf dan variaties in de kosten. Opbrengstprijzen schommelen meer dan in het verleden en dat werkt vooral bij grotere bedrijven sterk door in het inkomen. Naast prijs bepalen ook de bedrijfsomstandigheden (grootte, ligging, verkaveling), vakmanschap, managementkwaliteiten en verschil in strategie het inkomen.
De spreiding in inkomen tussen en binnen sectoren in de land- en tuinbouw is jaarlijks groot. Gemiddeld over de periode 2009-2013 is deze het grootst bij glasgroente- en leghennenbedrijven, sectoren met vrije marktproducten.

Schommelingen in het totale inkomen van ondernemers in de agrarische sector worden vooral veroorzaakt door veranderingen in het inkomen uit bedrijf en niet zozeer door fluctuerende inkomsten van buiten het bedrijf. De bedrijven met traditionele ‘marktordeningsproducten’ (zoals melk, granen, suiker, zetmeel, rundvlees) lieten in het verleden een stabieler beeld zien dan bedrijven met meer vrije marktproducten. Door de veranderingen in het gemeenschappelijk landbouwbeleid is die stabiliteit duidelijk verminderd. Schommeling van inkomens hoeft niet problematisch te zijn, maar vraagt wel om anticipatie van de ondernemer en toenemend belang van en aandacht voor risicomanagement op land- en tuinbouwbedrijven.

Aandeel duurzame investeringen en innovaties stijgt
In 2013 is het aandeel duurzame investeringen gestegen tot 36% van de totale investeringen, ruim boven de streefwaarde van 30% in 2015. Dit komt vooral doordat de totale investeringen zijn gedaald en de duurzame investeringen gestegen. De totale duurzame investeringen bedragen in 2013 bijna 1 miljard euro.

In 2013 behoorde 14% van de land- en tuinbouwbedrijven tot de groep innovatoren of volgers. Dit betekent dat de doelstelling die het Ministerie van EZ hanteert van 15% voor 2013 net niet gehaald is.

Lees het hele hoofdstuk:
Resultaten en investeringen land- en tuinbouw