Hoofdstuk 7: Resultaten en investeringen land- en tuinbouw

Inkomensniveau boven meerjarig gemiddelde, spreiding groot
De bruto productiewaarde van de land- en tuinbouw laat de afgelopen jaren een positieve ontwikkeling zien, vooral dankzij hogere prijzen. Door de goede resultaten ligt de netto toegevoegde waarde per arbeidskracht in Nederland weer boven die in landen als Duitsland en Frankrijk. Het gemiddelde inkomen uit bedrijf in de land- en tuinbouw is geraamd op 58.000 euro in 2013. Dit is hoger dan de vijfjarige gemiddelden in de periode 2001-2005 en 2006-2010.

De spreiding in inkomen tussen en binnen sectoren in de land- en tuinbouw is jaarlijks groot. Dit wordt onder andere veroorzaakt door verschillen in bedrijfsomvang, -opzet, ondernemerschap en prijsontwikkelingen. Jaarlijks heeft minimaal 20% van de bedrijven een inkomen onder lage-inkomensgrens (zo’n 22.000 euro per huishouden). De laatste vijf jaar realiseerde 4% van de huishoudens in al die jaren een inkomen onder deze grens, voor 11% gold dat in drie van de vijf jaar. Anderzijds is ruim een derde van de huishoudens in de land- en tuinbouw in de periode 2008-2012 niet onder de lage inkomensgrens gezakt.

Ondernemers optimistisch over de toekomst
De opbrengstprijzen schommelen sterker dan in het verleden. Voor de meeste ondernemers is dat een gegeven waar ze zelf geen invloed op hebben, met soms grote inkomensfluctuaties tot gevolg. De meeste agrarische ondernemers zijn voor het komende jaar en ook voor de wat langere termijn gemiddeld positief, al is het vertrouwen iets gedaald, zo blijkt uit de recente meting van de Agro Vertrouwensindex (www.leiagrovertrouwensindex.nl). De vooruitzichten voor de grondgebonden sectoren, akkerbouw en melkveehouderij, worden positief beoordeeld. De intensieve veehouderij (varkens- en pluimveehouderij) heeft bij de inkomensvorming de laatste jaren last gehad van sterk gestegen voerkosten. Beide sectoren hebben de laatste jaren volop moeten investeren in nieuwe stallen om aan dierenwelzijnseisen te voldoen. In de varkenshouderij kruipt het inkomen de laatste jaren enigszins uit het dal waar het sinds 2007 in heeft gezeten. Binnen de glastuinbouw blijft de gemiddelde inkomensontwikkeling de laatste jaren vooral in de glasgroenteteelt sterk achter en overheerst een sombere sfeer.

Aandeel duurzame investeringen en innovaties stijgt
Het ministerie van Economische Zaken stimuleert duurzame investeringen met subsidies en/of fiscale regelingen. In 2012 is het aandeel duurzame investeringen gestegen tot 27% van de totale investeringen, ruim boven de (verlaagde) streefwaarde van 20% in 2014. De stijgende lijn - bij een daling van de totale investeringen - is toe te schrijven aan de wettelijke eisen die ondernemers verplichten aanpassingen te doen in stallen met het oog op milieu- en/of dierenwelzijn. De kosten voor deze investeringen worden verzacht met subsidies en/of fiscale regelingen. Bij duurzame investeringen spelen vooral procesinnovaties, zoals vernieuwingen in stalsystemen of kassen, een belangrijke rol. In 2012 behoorde 14% van de bedrijven tot de groep innovatoren en vroege volgers. De streefwaarde is 15% in 2013. De meeste bedrijven zijn vroege volgers die het succes van een innovatie adopteren. Slechts 2% van alle bedrijven wordt aangemerkt als innovatie.

Lees meer >