Hoofdstuk 4: Landelijk gebied

De sociaal-economische verschillen tussen de groepen van minder verstedelijkte, verstedelijkte, en sterk verstedelijkte COROP-regio’s zijn beperkt. Door de negatieve externe effecten van de moderne en grootschalige landbouwsector voor het milieu, landschap en samenleving staat de balans van werken, wonen en recreëren op het platteland onder druk. In de nieuwe programmeringsperiode 2014-2020 van het EU-plattelandsbeleid wil Nederland vooral inzetten op duurzame landbouw en natuur. Op die manier kunnen de externe effecten van de landbouwsector worden afgevlakt, maar wordt voorbij gegaan aan de behoefte aan basisvoorzieningen en toeristische infrastructuur op het platteland. De aanleg van recreatieve voorzieningen wordt zo overgelaten aan samenwerkingsverbanden van ondernemers en andere partijen.

De relatief grote druk van andere functies op de landbouwgrond in de sterk verstedelijkte regio’s leidt daar tot een snellere daling van het aantal landbouwbedrijven dan in de verstedelijkte en minder verstedelijkte regio’s. Door de economische crisis wordt het steeds moeilijker om een nieuwe bestemming te vinden voor de vrijkomende boerenerven. Op veel afgelegen boerenerven is nog geen snelle internetverbinding.

De Ecologische Hoofdstructuur heeft een nieuwe naam gekregen: Natuurnetwerk Nederland. Volgens het Natuurpact moet dit netwerk tot 2027 met 80.000 ha natuur worden uitgebreid. Naar verwachting wordt de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) eind 2014 van kracht. Deze reguleert de ontwikkelruimte van bedrijven rond de stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden. Omdat ruim de helft van Nederlandse veestapel zich in de 5 km-zone rond deze gebieden bevindt, krijgen veel veehouders met de PAS te maken. Het agrarisch natuurbeheer kan vanaf 2016 alleen nog door agrarische collectieven worden uitgevoerd. Daarvoor moet in 2014 en 2015 veel voorwerk worden verricht. Tot nu tot ligt het accent daarbij vooral op procedures rond de organisatie van collectieven en wordt weinig aandacht besteed aan aanpassingen van de beheersmaatregelen, die de effectiviteit van het beheer kunnen verbeteren.

Lees meer >