Hoofdstuk 1: De land- en tuinbouw in breder economisch perspectief

Er is sprake van een herstel van de wereldeconomie, zij het dat het groeitempo laag is. Het herstel wordt vooral gedreven door de Verenigde Staten, maar ook in de eurozone trekt de economie aan, vooral dankzij Duitsland. Voor Nederland is sprake van gematigd optimisme, de groeiverwachtingen zijn niet uitbundig te noemen. In Nederland is de aantrekkende buitenlandse handel de komende jaren een motor achter de groei.

De landbouwproductie in de wereld nam toe in 2013. Voor vrijwel alle gewassen geldt dat de productie hoger lag dan in 2012. Ook de productie van vlees en zuivel is in 2013 gestegen, maar bescheiden in vergelijking met granen. De groei van de productie zit vooral bij varkens- en pluimveevlees. China speelt daarin een hoofdrol. De FAO constateert dat de voedselmarkten meer in balans zijn en de prijsvolatiliteit is afgenomen.

Op de wereldmarkt is Azië de afgelopen jaren de belangrijkste speler geworden. Het zijn vooral de EU en de NAFTA die aandeel hebben moeten inleveren ten opzichte van de andere handelsblokken. Er is sprake van een bescheiden groei van de Nederlandse agrarische handel; dit in tegenstelling tot een daling van de totale invoer- en uitvoerwaarde in 2013. Het overgrote deel van de Nederlandse agrarische handel vindt plaats binnen de EU; de naaste buren zijn de belangrijkste handelspartners.

Optimisme is er bij de onderhandelingen in het kader van de WTO-Doharonde, waar enig schot in lijkt te zitten. In december 2013 werd op Bali een ‘historisch’ akkoord bereikt om internationale handel te bevorderen, het eerste echte wapenfeit van de WTO sinds zijn oprichting in 1995. Voor de landbouwsector kwamen de 160 leden van de organisatie een regeling overeen over voedselvoorraden, verbetering van markttoegang voor de minst-ontwikkelde landen en handelsfacilitatie. De afspraken moeten nog worden uitgewerkt voordat ze in de praktijk kunnen worden gebracht. ‘Bali’ wordt gezien als een teken dat de WTO als organisatie nog steeds van belang is om handel tussen landen te bevorderen.

In de zomer van 2013 zijn de EU en de VS onderhandelingen gestart voor een handels- en investeringsakkoord. Naar verwachting zullen die onderhandelingen nog tot het eind van 2014 voortduren. De Nederlandse agro-industrie zou kunnen profiteren van ruimere handelsmogelijkheden met de VS.

Lees meer >